Trường THPT Tân Bình – Bình Dương tổ chức tiết thao giảng nghiên cứu bài học cấp trường môn Địa lí 12 với chủ đề “Bộ lọc nước mini và trách nhiệm bảo vệ tài nguyên nước”, do cô Nguyễn Thị Mai, Tổ Lịch sử – Địa lí thực hiện. Hoạt động gắn kiến thức với thực hành, đồng thời tạo cơ hội để giáo viên dự giờ, góp ý và chia sẻ kinh nghiệm tổ chức dạy học.

Cô Nguyễn Thị Mai hướng dẫn học sinh thực hiện nhiệm vụ của chủ đề STEM.

Chủ đề được xây dựng từ Bài 5 “Vấn đề sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường”. Từ những vật liệu quen thuộc, học sinh tìm hiểu nguyên lí lọc đơn giản, vận dụng kiến thức để lựa chọn thiết kế và kiểm chứng sản phẩm. Vấn đề bảo vệ tài nguyên nước được kết nối với trách nhiệm của mỗi cá nhân trong đời sống.

Học sinh chủ động thiết kế và kiểm chứng sản phẩm

Trước tiết học, các nhóm tìm hiểu kiến thức nền, chức năng của vật liệu lọc, đề xuất phương án và tiến hành thử nghiệm. Quá trình chuẩn bị giúp học sinh có cơ sở so sánh, lựa chọn thiết kế, phân công nhiệm vụ và ghi lại những điều cần điều chỉnh.

Trên lớp, các em tiếp tục hoàn thiện bộ lọc, phối hợp thao tác và kiểm chứng phương án đã chọn. Những chai nhựa tái sử dụng cùng cát, sỏi, bông hoặc vải lọc trở thành phương tiện để học sinh quan sát, đặt câu hỏi và giải thích tác dụng của từng lớp vật liệu.

Các nhóm phối hợp hoàn thiện cấu trúc bộ lọc và thực hiện thử nghiệm.

Hoạt động thực hành yêu cầu học sinh chú ý điều kiện thử, đo thể tích nước thu được, theo dõi thời gian và ghi nhận sự thay đổi độ đục. Các em sử dụng kết quả quan sát để nhận xét sản phẩm, xác định hạn chế và trao đổi về phương án cải tiến. Giáo viên theo dõi, đặt câu hỏi gợi mở và hỗ trợ khi học sinh gặp khó khăn.

Trong phần báo cáo, đại diện các nhóm trình bày thiết kế, kết quả thử nghiệm và lí do lựa chọn phương án. Các câu hỏi trao đổi tập trung vào chức năng vật liệu, điều kiện so sánh và căn cứ của kết luận. Qua đó, học sinh có cơ hội rèn luyện cách trình bày, lắng nghe và phản biện bằng minh chứng từ quá trình thực hiện.

Học sinh giới thiệu sản phẩm và giải thích phương án thiết kế trước lớp.

Một nội dung quan trọng của bài học là phân biệt giảm độ đục với bảo đảm an toàn của nước. Bộ lọc mini có thể giữ lại một phần cặn, chất rắn lơ lửng; kết quả quan sát chưa chứng minh đã loại bỏ vi sinh vật hoặc các chất hòa tan có hại. Nước sau lọc không được dùng để uống.

Từ giới hạn của mô hình, học sinh liên hệ yêu cầu tiết kiệm nước, bảo vệ chất lượng nguồn nước và thu gom, xử lí nước thải. Giải pháp lọc đơn giản cần được đặt trong vấn đề rộng hơn: ngăn ngừa và kiểm soát ô nhiễm ngay từ nguồn phát sinh.

Trong tiết thao giảng, giáo viên dự giờ quan sát sự tham gia của học sinh, cách các nhóm phối hợp và xử lí khó khăn khi thực hành. Các tình huống học tập cùng sản phẩm, phiếu ghi chép là cơ sở để trao đổi chuyên môn sau giờ dạy.

Phần góp ý, chia sẻ kinh nghiệm tập trung vào cách giao nhiệm vụ trước giờ học, phân bố thời gian thực hành, hướng dẫn thu thập dữ liệu và đặt câu hỏi giúp học sinh giải thích kết quả. Việc hỗ trợ từng nhóm và đánh giá quá trình học tập được trao đổi nhằm điều chỉnh bài học phù hợp hơn với học sinh và điều kiện tổ chức thực tế.

Giáo viên trao đổi, góp ý và chia sẻ kinh nghiệm tổ chức hoạt động học sau tiết thao giảng.

Tiết dạy là một hoạt động sinh hoạt chuyên môn gắn nghiên cứu bài học với giáo dục STEM trong môn Địa lí. Thông qua dự giờ và trao đổi dựa trên minh chứng, giáo viên có thêm kinh nghiệm thiết kế hoạt động thực hành; học sinh có cơ hội vận dụng kiến thức, hợp tác giải quyết vấn đề và hình thành ý thức bảo vệ tài nguyên nước.

Tổ Lịch sử – Địa lí